การเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนด หมายถึงภาวะที่มีการเจ็บครรภ์ก่อนอายุครรภ์ 37 สัปดาห์ ส่วนการคลอดก่อนกำหนดหมายถึงการคลอดทารกออกมาก่อนอายุครรภ์ 37 สัปดาห์

สาเหตุของการเจ็บครรภ์และคลอดก่อนกำหนด ได้แก่

1. การแตกของถุงน้ำคร่ำก่อนกำหนด ซึ่งอาจไม่ทราบสาเหตุ หรืออาจเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย
2. ครรภ์แฝด ซึ่งส่งผลให้ความดันภายในถุงน้ำคร่ำสูงขึ้น หรือมดลูกขยายตัวมาก
3. ความผิดปกติของรก เช่นรกเกาะต่ำ รกลอกตัวก่อนกำหนด
4. โรคของมารดาซึ่งรุนแรง เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคตับ โรคไต
5. ไม่ทราบสาเหตุ ซึ่งเป็นกลุ่มที่พบได้มาก

ในขณะที่ทารกอยู่ในครรภ์มารดา จะมีการเจริญเติบโตและพัฒนาอวัยวะต่างๆ ไปเรื่อยๆ จนกระทั่งเมื่ออายุครรภ์ครบกำหนด ทารกก็จะมีอวัยวะที่สมบูรณ์เต็มที่ในการที่จะออกมาดำรงชีวิตในโลกภายนอกได้ ดังนั้นทารกที่คลอดก่อนกำหนด จึงเป็นทารกที่ร่างกายยังมีการเจริญเติบโตไม่เต็มที่ อวัยวะต่างๆ ยังไม่พร้อมที่จะทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ดังนั้นทารกที่ต้องคลอดออกมาก่อนกำหนด จึงมักประสบปัญหาในการดำรงชีวิตในโลกภายนอกหลายประการ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับอายุครรภ์ที่คลอดก่อนกำหนดด้วย ยิ่งอายุครรภ์น้อยยิ่งมีอันรายมากและมีโอกาสรอดชีวิตต่ำ แต่ถ้าคลอดก่อนกำหนดเมื่ออายุครรภ์ใกล้ครบกำหนด ก็มีอันตรายน้อยลง ปัญหาที่พบได้บ่อยในทารกคลอดก่อนกำหนดได้แก่

1. ปอดยังทำงานได้ไม่เต็มที่ เด็กที่คลอดก่อนกำหนดมากๆ ปอดยังไม่มีความพร้อม เมื่อคลอดออกมาจึงจำเป็นจะต้องใช้เครื่องช่วยหายใจ และให้การดูแลในหอผู้ป่วยอาการวิกฤต
2. ตับยังทำงานไม่ได้ดี ทำให้เด็กตัวเหลืองได้ง่าย และถ้าตัวเหลืองมากอาจเป็นอันตรายต่อสมอง จำเป็นต้องรับการถ่ายเลือดรักษาก็มี
3. ติดเชื้อในกระแสเลือดได้ง่าย มีโอกาสเสียชีวิตได้ เนื่องจากภูมิต้านทานในร่างกายยังพัฒนาไม่ได้เต็มที่

ในปัจจุบันได้มีความพยายามที่จะใช้ยาหลายชนิดในการยับยั้งการหดรัดตัวของมดลูกเพื่อหยุดยั้งการคลอดก่อนกำหนด อย่างไรก็ตามจนกระทั่งปัจจุบัน ก็ยังหายาที่มีประสิทธิผลแน่นอนไม่ได้เลย ดังนั้น เมื่อเกิดการเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนด แพทย์จึงต้องมีการเตรียมพร้อมทั้งทีมงาน และเครื่องมือที่จะใช้ในการดูแลทารกที่คลอดออกมาให้พร้อม และมีเครื่องมือในการติดตามอาการของทารกในครรภ์ที่ทันสมัย เพื่อช่วยการตัดสินใจของแพทย์ในการยื้อเวลาให้ทารกอยู่ในครรภ์มารดาต่อไปให้ได้นานที่สุดอย่างปลอดภัยที่สุด